ĐẠI LỄ PHẬT ĐẢN LIÊN HIỆP QUỐC 2025
Vesak bắt nguồn từ tháng âm lịch cổ đại Vaiśākha, là lễ hội tâm linh quan trọng nhất của Phật giáo, kỷ niệm sự đản sinh, giác ngộ và nhập niết-bàn của đức Phật. Với các truyền thống như Nguyên thủy, Tây Tạng và Tân thừa, Vesak là dịp suy ngẫm sâu sắc về cuộc đời và giáo pháp của Ngài, khuyến khích thực hành lòng từ bi, trí tuệ và chánh niệm trong đời sống hàng ngày.
Thời điểm tổ chức Vesak thay đổi theo từng khu vực do sự khác biệt về lịch. Tại Nepal, Vesak được gọi là Buddha Pūrṇimā; ở các nước như Sri Lanka, Myanmar và Thái Lan, trùng với ngày Uposatha. Trung Quốc, Hàn Quốc và Việt Nam tổ chức vào mùng 8 tháng 4 Âm lịch; Nhật Bản chọn ngày 8 tháng 4 Dương lịch.
Dù hình thức tổ chức khác nhau – từ lễ dâng nước lên cây bồ-đề ở Myanmar đến lễ hội đèn lồng ở Việt Nam – các quốc gia đều cùng nhau tôn vinh giáo pháp đức Phật và khẳng định sự thích ứng bền vững của Phật giáo qua thời gian và không gian.
Ngày 15/12/1999, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc thông qua Nghị quyết 54/115, chính thức công nhận Ngày Vesak – ngày kỷ niệm đản sinh, giác ngộ và nhập niết-bàn của Đức Phật. Sáng kiến do Sri Lanka đề xuất đã khẳng định vai trò của Phật giáo trong đạo đức toàn cầu, tâm linh và phát triển bền vững.
Vesak được tổ chức thường niên tại trụ sở LHQ và nhiều nơi trên thế giới, là dịp thúc đẩy tinh thần đoàn kết, hòa bình và đối thoại liên tôn giáo. Lễ kỷ niệm đầu tiên diễn ra ngày 15/5/2000 tại New York với sự tham gia của 34 quốc gia.
Hiện nay, Vesak không chỉ là sự kiện tôn giáo mà còn là ngày suy ngẫm toàn cầu về hòa bình, trách nhiệm đạo đức và các thách thức như xung đột, biến đổi khí hậu, công bằng xã hội. Sự công nhận của LHQ nhấn mạnh vai trò của trí tuệ tâm linh trong quản trị hiện đại.
Tính đến 2024, LHQ đã tổ chức 25 lần Vesak tại New York. Ủy ban Tổ chức Quốc tế Đại lễ Vesak LHQ (ICDV) cũng tổ chức 19 lễ Vesak, trong đó Việt Nam đăng cai 3 lần (2008, 2014, 2019) và sẽ tiếp tục tổ chức năm 2025 với hơn 80 quốc gia tham dự.
Sri Lanka đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy công nhận quốc tế Ngày Vesak – lễ hội thiêng liêng kỷ niệm sự đản sinh, giác ngộ và nhập niết-bàn của đức Phật. Từ Hội nghị Phật giáo Quốc tế năm 1998 tại Sri Lanka, lời kêu gọi công nhận Vesak đã lan tỏa, nhấn mạnh các giá trị phổ quát của giáo pháp đức Phật như từ bi, bất bạo động và hòa bình – phù hợp với nguyên tắc của Liên Hợp Quốc.
Dưới sự lãnh đạo chủ động của Sri Lanka và các quốc gia Phật giáo, LHQ đã thông qua Nghị quyết 54/115 năm 1999, chính thức ghi nhận Vesak là ngày lễ quốc tế. Đây là cột mốc quan trọng, góp phần kết nối Phật giáo với đối thoại liên tôn, phát triển bền vững và đạo đức toàn cầu.
Nỗ lực này cũng thể hiện cam kết lâu dài của Sri Lanka trong việc lan tỏa thông điệp từ bi và trí tuệ của đức Phật ra toàn cầu, tạo nền tảng cho Vesak trở thành dịp suy ngẫm về hòa bình, công bằng và giải pháp đạo đức cho những thách thức hiện đại.
Thái Lan đóng vai trò chủ chốt trong việc quốc tế hóa Vesak, biến lễ hội này thành diễn đàn toàn cầu kết nối giáo pháp Phật giáo với các vấn đề hiện đại như hòa bình, phát triển bền vững và lãnh đạo đạo đức. Dưới sự lãnh đạo của HT. GS.TS. Phra Brahmapundit và Hội đồng Vesak Quốc tế (ICDV), Vesak từ sự kiện tôn giáo đã trở thành hội nghị quốc tế thu hút nhiều nhà lãnh đạo và học giả.
Chính phủ Thái Lan tích cực hỗ trợ tổ chức và quảng bá Vesak, thúc đẩy các giá trị Phật giáo phù hợp với Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) của LHQ. Hội đồng Tăng vương tối cao bảo đảm lễ hội gắn kết với truyền thống Phật giáo chính thống, gia tăng uy tín và sức ảnh hưởng của sự kiện.
Nhờ nỗ lực phối hợp giữa chính phủ, Hội đồng tăng-già và ICDV, Vesak đã trở thành nền tảng quan trọng thúc đẩy hòa bình, đối thoại liên tôn và giải pháp đạo đức cho các thách thức toàn cầu. .
Kể từ khi được Liên Hợp Quốc công nhận vào năm 1999, Ngày Vesak của Liên Hợp Quốc (UNDV) đã phát triển thành sự kiện toàn cầu, tôn vinh các giá trị của Phật giáo, ý nghĩa văn hóa và trí tuệ bền vững của nó. Trong khi nhiều quốc gia đã đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức sự kiện này, Việt Nam đã nổi lên như nước chủ nhà đặc biệt có ảnh hưởng, với vai trò lãnh đạo trong việc tổ chức UNDV vào các năm 2008, 2014, 2019 và hiện đang chuẩn bị cho lễ kỷ niệm năm 2025.
Mỗi lần Việt Nam đăng cai đều được đánh dấu bởi sự chuyên nghiệp hóa rõ rệt của sự kiện, làm sâu sắc thêm sự cộng hưởng toàn cầu của Vesak như lễ kỷ niệm tâm linh và là diễn đàn cho đối thoại quốc tế về hòa bình, lòng từ bi và phát triển bền vững. Chúng ta hãy cùng khám phá những phát triển theo dòng thời gian sự đóng góp đặc sắc của Việt Nam cho UNDV. Thông qua cách nhấn mạnh tầm quan trọng của từng sự kiện, chúng ta tự hào đã đưa lễ Vesak thành một sứ giả mang tuyên ngôn Phật giáo Việt Nam đến bạn hữu quốc tế trên toàn cầu.
Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2025 là dịp để các Phật tử trên thế giới cùng nhau tưởng niệm ngày đản sinh, ngày thành đạo và ngày Niết bàn của đức Phật Thích Ca Mâu Ni, đồng thời thắt chặt tình đoàn kết với bạn bè năm châu trên thế giới. Đại lễ cũng là dịp để giới thiệu những giá trị tốt đẹp của Phật giáo, góp phần xây dựng một thế giới hòa bình, an lạc và hữu nghị.
Đại lễ Vesak 2025 sẽ một lần nữa góp phần tích cực trong việc phát triển du lịch và đầu tư kinh tế vào Việt Nam, để Việt Nam trở thành điểm đến của du khách quốc tế từ hình ảnh đẹp mà Việt Nam tạo được qua Đại lễ Vesak LHQ 2025.
Trong thời đại mà nền kinh tế, khoa học và kỹ thuật phát triển không ngừng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội, thì áp lực về vật chất ngày càng gia tăng đè nặng lên đời sống tinh thần của mỗi cá nhân. Do đó, con người có nhu cầu tìm về những chuẩn mực giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc. Trong bối cảnh đó, đạo đức phật giáo có một ý nghĩa quan trọng đối với việc bồi đắp đời sống tinh thần lành mạnh đối với con người.
Kết quả của Đại lễ Vesak Hợp quốc 2025 sẽ đem đến cho bạn bè quốc tế sự hiểu biết về lịch sử, văn hóa, tôn giáo của Việt Nam. Tăng cường sự hiểu biết, giao lưu, hợp tác hữu nghị thân thiết giữa nhân dân Việt Nam với tất cả bạn bè quốc tế trên thế giới. Khẳng định vị thế và trách nhiệm của Việt Nam đối với Liên hợp quốc, cộng đồng quốc tế trong khu vực và thế giới.
Tạo hình ảnh tốt đẹp đối với bạn bè thế giới về đất nước và con người Việt Nam yêu chuộng hoà bình, thân thiện, hoà hợp, đoàn kết và phát triển. Qua đó, nâng tầm vị thế của Việt Nam trên thế giới, tăng cường thiết lập bang giao và hữu nghị với tất cả quốc gia trong khu vực và trên thế giới. Đồng thời cũng thể hiện sự gánh vác, vai trò của Việt Nam với việc thực hiện thành tựu các mục tiêu thiên niên kỷ của Liên hợp quốc. Sự hội nhập quốc tế sâu rộng của Việt Nam nhằm xây dựng hòa bình trên thế giới và khu vực.
Tưởng niệm Đại lễ Vesak LHQ là ngày quốc tế về tôn giáo và văn hoá, tạo sự giao lưu, học hỏi các tinh hoa văn hoá các nước; đồng thời kêu gọi ý thức bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hoá thế giới, trong đó bao gồm các di sản văn hoá Phật giáo cấp thế giới và quốc gia.